Sağlık

Katarakt nedir?

Katarakt sık sık yaş itibariyle sınıflandırılan bir hastalık türüdür. Doğuştan meydana gelen katarakta konjenital katarakt, yaşın ilerlemesiyle ortaya çıkan türe ise senil katarakt adı verilir. Gözün iç kısmında bulunan, sinir ve damar olmayan merceğin üstünde bulanık bölümlerin meydana gelmesi, saydamlığının yitirilmesi, kahverengi ve sarı renklenme durumlarının oluşması ile kendisini gösteren, görme duyusunun azalması ile sona eren hastalık olmaktadır. Katarakt her ikisi gözde veya yalnızca bir tanesinde ortaya çıksa da çoğu kez bir göz diğer göze oranla daha çok etkilendiği görülür. Normal şartlarda saydam özellikte olan mercek, ışığı gözün arka kısmına iletip net olarak görme duyusunun kazanılmasına imkan verir. Fakat merceğin bir bölümünün bulanık hale gelmesiyle beraber ışık yeterli miktarda içeri giremez ve görüş durumu bundan olumsuz etkilenir. Tedavi yapılmayan konularda bulanık yerler büyür ve sayısı da artar. Bulanıklık düzeyi yükseldikçe görüş özelliği daha çok etkilenir ve hasta gündelik işlerini halledemez duruma gelir. %90 oranla yaş ile ilgili ortaya çıkan katarakt, bazen sistemik rahatsızlıklar, bazen göz rahatsızlıkları, ilaç kullanımı, veya travmaların ardından veya doğumsal olarak yeni doğmuş bebeklerde meydana gelebilir. Doğuştan olan konjenital katarakt, şayet bebeğin göz bebeğini tamamıyla kapatacak biçimde olursa hızlı şekilde opere edilmesi gerekir. 3 yaşın altında olan bebeklerde gözün fiziksel gelişimi tam manasıyla bitmediği için operasyon esnasında lens implantasyonu yapılamaz. Yaşın ilerlemesine bağlı şekilde ortaya çıkan senil kataraktın, %50 oranında genetik olarak meydana geldiği bilinse de şu ana kadar bu duruma sebep olan durum bulunamamıştır. Bu sebeple 40 yaş ve üstünde olan kişilerin 2 ile 4 senelik zaman dilimleri arasında detaylı olarak göz muayenesi yaptırması son derece önem arz etmektedir. 55 yaşını geçenlerin 1 ile 3 yıl arasında, 65 yaşını geçenlerin ise 1 ile 2 senede bir uzman bir hekime muayene olması tavsiye edilmektedir.

Katarakt belirtileri nelerdir?

Belirtiler genel olarak yaşın ilerlemesiyle meydana gelmektedir. Başlangıç olarak belirtiler olmayabilir. Göz merceğinin bulanık hale gelmesinin zaman geçtikçe arttığı görülür ve bu da diğer kişilerin fark etmesiyle tespit edilir. Çoğunlukla görüşün netliğini kaybetmesi, bulanık hale gelmesi, dumanlı ve puslu olması belirtilerden birkaç. Bazen görüşün net olmadığı yerlerde lekeler ortaya çıkabilir ve ışığın çok veya yetersiz kaldığı olaylarda da görme daha çok bozulabilir. Katarakt, renklerin daha soluk, daha az keskin görünmesine sebebiyet verebilir. Kişinin gazete ve kitap okuması, televizyon izlemesi, araç kullanması zor bir hale gelir. Diğer bir takım belirtiler ise şu şekildedir:

-Uzağı ve yakını görmede bozulma

-Işığa karşı duyarlılık

-Güneşli zamanlarda görme kaybı

-Bulanık görme

-Renklerin zor ve soluk şekilde görülmesi

-Göz yorulması ve baş ağrısı

-Gözlük numarasında sık sık değişme

-Gözlük ihtiyacının düşmesi

-Gözlüksüz yakın çevrenin daha iyi görülmesi

-Gece görüşte zorlanma

-Derinlik hissinin kaybedilmesi

 

Katarakt sebepleri nelerdir?

Gözün iris adı verilen renkli bölümünün arka kısmında yer alan göz merceğini meydana getiren kristalin isimli proteinlerde kimyasal farklılıklar ve proteolitik ayrışmalar ortaya çıkar. Bunun ardından da yüksek molekül ağırlıklı protein kümeleri meydana gelir ve sisli, lekeli, bulanık görme durumları kendisini gösterir. Bu kümelenmeler süre geçtikçe daha fazla olur. Ardından da ışığın göz içerisinde bulunan merceğe girmesine engel olan bir perde meydana getirir ve göz saydamlığının azalmasına sebep olur. Göz üzerinde lekelenmelerin oluşmasına ortam hazırlar. Bu kümelenmeler ışığın dağılmasına engel olarak görüntünün retinaya düşmesini önler.

Katarakt tedavisi nasıl yapılır?

Uzman doktor hastayı dinler ve ardından da oftalmoskop ile göz muayenesine bakılır. Oftalmoskop yüksek oranda bir ışıkla doktorun, göz içerisine detaylı şekilde görülmesine imkan veren bir cihaz türüdür. Böylece göz merceğinin ne denli etkilenmiş olduğu tespit edilir. Bazen kişinin herhangi şikayeti olmasa dahi rutin göz muayenesi esnasında bu teknikle katarakt tespit edilebilir. Katarakt tespit edilmesi bu teknikle fark edilir ve tedavisi konusunda kişiye bilgiler verilir. Katarakt, diyet veya ilaç tedavisiyle önlenen bir hastalık değildir ve böyle tedavisi yapılamaz. Tek yöntem cerrahi müdahale olacaktır. Cerrahi endikasyonu, kişinin görme oranının ve şikayetleri göz önüne alınarak olarak tespit edilir. Fakat katarakt ilk aşamalarda olduğunda gözlük kullanımı ile gündelik işlerin yapılması esnasında meydana gelen şikayetler geçici şekilde giderilebilmektedir. Ama ilerleyen katarakt konusunda ameliyat yöntemi tek yol olmaktadır.

Katarakt ameliyatı nasıl yapılır?

Katarakt cerrahisi giderek daha fazla gelişen teknoloji yardımıyla kolay ve hızlı olarak yapılmaktadır. Göz etrafı, genellikle lokal anestezi yapılarak uyuşturulur. 2 ile 3 mm. değerinde küçük bir tünel kesi yapılır ve fakoemülsifikasyon yöntemle bulanıklaşmış olan mercek, ultrasonik titreşimler yardımıyla parçalanıp bulunduğu yerden çıkarılır. Daha sonra göz içerisine yüksek kalitede yapay monofokal veya multifokal lens yerleştirilir ve görme düzeyi daha iyi hale getirilir. Katarakt operasyonu sırasında takılması sağlanan lens diğer görme sorunlarını da ortadan kaldırdığı için kişiler gözlüksüz şekilde uzağı ve yakını görebilmektedir. Operasyon yaklaşık olarak yarım saat boyunca devam eder ve ardından da 3 ile 4 haftalık sürede göz damlası tavsiye edilir. Katarakt ameliyatının ardından hastanede yatışa gerek görülmez. Her iki gözün de katarakt olduğu durumlarda, doktorun tavsiye ettiği zaman dilimlerinde ameliyatlar yapılır ve iki göze aynı zaman diliminde müdahale yapılmaz . Ameliyatın ardından bir takım kısıtlamalar uygulansa da hastalar ilk günden başlayarak gözlerini rahatlıkla kullanabilir. 

Katarakttan nasıl korunur?

İrisin arka bölümünde yer alan mercek, göze giriş yapan ışığı odaklayıp keskin ve net bir biçimde görülmesini sağlar. Yaş geçtikçe gözde bulunan mercek kalınlaşır ve esnekliğini yitirir. Esnekliğin yitirilmiş olmasıyla beraber yakını ve uzağı odaklama sorunları ortaya çıkar. Mercekte bulunan dokularda bozulma yaşanması, ve protein birikmesinin ardından mercek üstünde lekelenmeler meydana gelir ve bu olay ışığın dağılmasına engel olur. Böylelikle görüntü retinaya ulaşamayacak, görmede bozulma olacaktır ve hatta tamamıyla görme kaybı gibi sorunlarda olacaktır. Kataraktın ortaya çıkışını net olarak engellemek imkansızdır. Fakat hastalığa maruz kalma riskini de şu şekilde azaltmak mümkündür:

-Gözlerin güneş ışığına maruz kalmasını önlemek ve doğrudan güneşe bakmamak

-Sigarayı terk etmek

-Sağlıklı ve dengeli şekilde beslenmek

-Şeker hastalığını kontrolde tutmak

-Sağlıklı bir hayat adına kontrolleri düzenli olarak yaptırmak

 

Daha Fazla Göster

Mustafa

Editör Ekibinden Sorumlu olan Mustafa 1979 Adana Doğumludur. Yaklaşık 8 Senedir habercilik konusunda kendisini geliştiren ve özellikle Gündem ile alakalı merak edilen haberleri araştırıp sizlerle paylaşan bir haber aşığıdır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen reklam engelleyiciyi devre dışı bırakarak bizi desteklemeyi düşünün